A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

SKKN“ phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 – 4 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo”

1. Lý do chọn đề tài

      Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân. Mục đích của giáo dục mầm non nói chung và phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói riêng là sự phát triển toàn diện cho trẻ, hình thành ở trẻ những cơ sở ban đầu nhân cách con người mới XHCN Việt Nam. Trong đó việc nâng cao chất lượng hoạt động làm quen văn học chiếm một vị trí quan trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

     Thông qua việc thực hiện việc đọc ca dao, đồng dao, đọc thơ, kể chuyện cho trẻ nghe, dạy trẻ kể lại truyện, dạy trẻ đọc thơ diễn cảm, dạy trẻ đóng kịch, dạy trẻ kể chuyện sáng tạo, tạo cho trẻ hứng thú học tiếng mẹ đẻ ở lớp một sau này.

     Mặc dù chuyên đề nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với văn học đã được triển khai từ nhiều năm, nhà trường đã tạo điều kiện cho các nhóm lớp thực hiện chuyên đề nhưng chất lượng chuyên đề của trường chưa cao. Đứng trước tình hình đó tôi luôn suy nghĩ phải làm gì để việc thực hiện chuyên đề hoạt động làm quen văn học đạt kết quả cao nhất. Đó là lý do thôi thúc tôi chọn đề tài này.

     Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất

Của giáo dục mầm non. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi.Ngôn ngữ giữ vai tò quyết định sự phát triển của tâm lý trẻ em. Bên cạnh đó ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự  phát triển về đạo đức, tư duy  nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa.

     Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 3 – 4 tuổi nói riêng, trẻ rất nhậycảm với nghệ thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao, ca dao, dân ca sớm đi vào tâm hồn tuổi thơ. Những câu chuyện cổ tích, thần thoại đặc biệt hấp dẫn trẻ. Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học và đặc biệt là hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo là con đường phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất.

     Thông qua việc trẻ kể chuyện sáng tạo giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, trí tưởng tượng, sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ kể chuyện, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong phú. Trẻ biết trình bầy ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đó …bằng chính ngôn ngữ của trẻ.

     Năm học 2015 – 2016 Trường mầm non Song khê đã và đang thực hiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ theo mầm con mới lấy trẻ làm chung tâm. Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ mầm non. Do vậy là giáo viên phụ trách lớp 3 – 4 tuổi tôi đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Đặc biệt là thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. Từ đó tôi đã đi sâu nghiên cứu và tìm ra một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động làm quen văn học qua kể chuyện sáng tạo.

2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1. Cơ sở lý luận      

     Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động học của trẻ rất phong phú, đa dạng với nhiều hoạt động học khác nhau và được tổ chức với nhiều hình thức ...một cách linh hoạt để giúp trẻ lĩnh hội tri thức, phát triển kỹ năng của hoạt động học theo nội dung của chủ đề. Trong đó hoạt động  làm quen văn học chiếm một vị trí quan trọng trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Làm quen văn học nhằm tạo tiền đề cho việc phát triển ngôn ngữ, phát triển trí tưởng tượng, phát triển nhân cách, phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội, phát triển thẩm mỹ cho trẻ; chuẩn bị cho trẻ vào học ở lớp một. Trẻ được tiếp xúc với tác phẩm văn học từ rất sớm: Từ khi lọt lòng mẹ trẻ đã được nghe những câu ru thấm đợm tình người. Lớn hơn một chút trẻ được sống trong thế giới kỳ diệu của những câu chuyện thần thoại, truyền thuyết, cổ tích..., những ước mơ của trẻ cứ thế chắp cánh bay xa... Thông qua hoạt động cho trẻ làm quen văn học, giúp trẻ có được

vốn hiểu biết, vốn từ nhất định và tạo cho trẻ tâm thế vững vàng khi bước vào lớp một.

      Mặt khác, để phù hợp với nhu cầu ngày càng đi lên của xã hội, hòa nhập với xu thế phát triển giáo dục trong khu vực và trên thế giới, đáp ứng với chương trình tiểu học thì giáo dục mầm non càng cần phải nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục theo hướng giáo dục mầm non, xóa bỏ phương thức dạy học cũ rập khuôn, thụ động, chú trọng phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ có cơ hội được tìm tòi, khám phá, trải nghiệm... trên khả năng và vốn hiểu biết của trẻ. Trên cơ sở đó Bộ Giáo dục và đào tạo - Vụ Giáo dục mầm non đã có chủ trương thực hiện chương giáo dục mầm non, đặc biệt là chỉ đạo thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng làm quen văn học ở trường mầm non.Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ là một quá trình từ thấp đến cao với các giai đoạn mang những đặc trưng khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi của trẻ.

     Trẻ 3 – 4 tuổi sự  phát triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc tích cực hóa vốn từ, ngôn ngữ của trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có

ý trật tự hơn, mặc dù cấu  trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển.Bằng các hình tượng văn học mở ra cho trẻ cuộc sống với xã hội và thiên nhiên, cac mối quan hệ qua lại của con người. Những hình tượng đó giúp trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học.

     Với nhiệm vụ khơi dậy ở trẻ tình yêu đối với từ ngữ nghệ thuật thông qua cách đọc kể diễn cảm, cao hơn nữa là biết dùng ngôn ngữ của mình để kể chuyện sáng tạo, trẻ phải tự nghĩ ra một nội dung câu chuyện, tạo ra cấu trúc logic được thể hiện trong hình nói tương ứng ( lời nói kết hợp sử dụng đồ dùng trực quan).

    Yêu cầu này đòi hỏi trẻ phải có vốn từ phong phú, các kỹ năng tổng hợp, kỹ năng truyền đạt ý nghĩ của mình một cách chính xác, tập trung chú ý và nói biểu cảm. Những kỹ năng này trẻ lĩnh hội được trong quả trình nhận thức có hệ thống bằng con đường luyện tập thường xuyên hàng ngày. Từ những cơ sở lý luận trên tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài “ phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 – 4 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo” nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức của trẻ mầm non hiện

2.2. Thực trạng của vấn        

       Qua thực tế giảng dậy, kết quả học tập của trẻ không cao, trẻ thường tham gia vào hoạt động làm quen văn học một cách thụ động chưa phát huy hết khả năng, sự sáng tạo và không tham gia tích cực hoạt động. Tôi thấy % trẻ biết kể chuyện sáng tạo còn rất thấp. Vì vậy tôi thường xuyên chú trọng tổ chức hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo theo các chủ điểm. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

2.2.1. Thuận lợi

 - Bản thân là giáo viên có trình độ cuẩn về chuyên môn, nhiệt tình,yêu nghề mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe và biết định hướng cho trẻ kể chuyện sáng tạo có hiệu quả, tạo được môi trường hoạt động ở lớp tương đối phong phú.

- Được sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu nhà trường, đầu tư về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ và lớp tôi được chọn làm điểm cho khối.

- Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các đợt lên chuyênđề văn học, hội thi đồ dùng đồ chơi cho chị em đồng nghiệp học tập và rút kinh nghiệm.

- Được sự tín nhiệm cà tin cậy của các bậc phụ huynh.

2.2.2. Khó khăn

    - Số trẻ trong lớp quá đông, trong đó có 40% trẻ mới đi học chưa có nề nếp học tập cũng nhu kiến thức của trẻ còn hạn chế, nên gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.

   - Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho chuyên đề hoạt động làm quen văn học còn thiếu và chưa được chú trọng đúng mức

   - Đồ dùng trực quan còn ít chưa đa dạng phong phú, thẩm mỹ chưa đạt, giá trị sự dụng chưa cao . Đặc biệt là đồ dùng cho trẻ hoạt động còn ít.

   - Phụ huynh phần lớn là lao động nghèo, nên rất khó khăn trong việc hỗ trợ đóng góp kinh phí để tạo góc hoạt động văn học cho trẻ.

   -  Khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo giáo viên cưa tích hợp được nhiều môn học khác và đàu tư sưu tầm các câu chuyện ngoài chương trình.

    Điều đó dẫn đến thực trang:

+ Chỉ có 20% trẻ biết kể chuyện sáng tạo do vốn từ của trẻ còn ít, ngôn ngữ nói chưa mạch lạc.

+ 40% trẻ nói được câu phức.

+ 20% trẻ hứng thú tham gia vào kể chuyện sáng tạo.

+ 55% trẻ phát âm rõ mạch lạc.

    Để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra biện một số biện pháp giúp trẻ hứng thú kể chuyện sáng tạo.

2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giả quyết vấn đề

2.3.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.

     Tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết cho chương trình đổi mới.

     Hiện nay, nếu cô tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ, tham gia vào hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ, tham gia vào các hoạt động và kết quả đạt được rất cao.     Vì thế ngay từ đầu năm học tôi đã đi sâu vào môi trường bằng cách đưa hình ảnh nhân vật của câu chuyện nổi bật vào góc văn học và một số bộ truyện tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dậy, vận động phụ huynh đóng góp truyện tranh đưa góc văn học cho trẻ hoạt động thường ngày. Những câu chuyện được thể hiện trên các mảng tường trong không gian to đã giúp trẻ dễ tri giác, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện đó. Từ đó trẻ biết vận dụng những kiến thức đó vào kể chuyện sáng tạo một cách dễ dàng. Ngoài việc tạo những bức tranh trên mảng tường, những tập truyện tranh chữ to tôi còn đi sâu làm một số đồ dùng trực quan cho trẻ hoạt động như: một số con rối dẹt có bánh xe, có có cử động tay chân và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản phẩm vẽ của trẻ, cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh hể chuyện sáng tạo hoặc cắt rời các con vật cho trẻ tự chọn các con vật đó để kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình.

     Điều đặc biệt hơn nữa tôi đầu tưu suy nghĩ và làm ra các loại rối tay cho trẻ hoạt động. Thực tế tôi nhận thấy đồ dùng làm bằng rối tay hầu như ở các lớp không có cho trẻ hoạt động, qua nghiên cứu tìm tòi tôi đã vận dụng làm từu các quả bóng, chổi rơm, đĩa nhựa đồ chơi … để làm mặt con rối sau đó dùng vải học len móc làm váy, thân tay để khi trẻ sử dụng không bị thô và cứng. Các khuôn mặt có thể thay đổi tùy theo nội dung, nhận vật của câu chuyện trẻ kể.

      Qua cách nghĩ và làm như vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ chủng loại về đồ dùng trực quan đa dạng phong phú, đã giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động và nhiều ý tưởng hay khi trẻ kể chuyện sáng tạo.

     Bên cạnh đó trong giờ hoạt động ngoài trười tôi còn tận dụng những bức tranh tường ở trong tường bằng cách gợi mở cho trẻ cùng nhau kể chuyện vè những bức tranh đó hoặc có các con vật trong sân trường tôi cũng gợi mở cho trẻ thi nhau kẻ chuyện về các con vật đó … hình thức  này đã giúp trẻ có nhiều ý tưởng sáng tạo hay và có ý thức thi đua để đạt kết quả tốt.

     Tạo môi trường cho trẻ kể chuyện sáng tạo là một việc vô cùng quan trọng bởi nó là chỗ dựa, là cơ sở vững chắc cho trẻ kể chuyện sáng tạo. Đòi hỏi cô giáo phải biết tạo cảm xúc cho trẻ bằng các con vật ngộ nghĩnh,đáng yêu,đồng thời cũng phải biết hướng lái, gợi mở cho trẻ có cảm xúc tích cực khi tham gia hoạt động kể chuyện sáng tạo. Qua nội dung các bức tranh, các nhân vật, các con rối trẻ được xem và nói lên nhận xét của mình về đồ dùng đó. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng.

2.3.2. Biện pháp 2: Dạy trẻ cách sử dụng nhân vật phù hợp với ngôn ngữ lời kể sáng tạo.

    Bên cạnh  một môi trường hoạt động với đầy đủ các laoij đồ dùng trực qaun đa dạng phong phú, thu hút sự hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo của trẻ thì chúng ta còn phải dạy trẻ cách sử dụng nhân vật phù hợp với ngôn ngữ lời kể sáng tạo.

     Khi dạy trẻ sáng tạo tôi đã chuẩn bị cho trẻ những tập chuyện tranh sưu tầm bằng cách đọc kể cho trẻ nghe ở các giờ đón, giờ trả trẻ và giờ chơi hàng ngày. Đây là hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, là cơ sở cho trẻ có kiến thức vững vàng khi thực hiện kể chuyện sáng tạo. Qua cách làm quen như vậy trẻ biết đánh giá, nhận xét về đặc điểm tính cách của các nhân vật thông qua ngôn ngữ nói của mình.

      Ví dụ: Gà con xinh đẹp đáng yêu, sói già gian ác, bà tiên ông bụt thì tốt bụng, còn phù thuỷ thì độc ác.

     Bên cạnh đó tôi còn định hướng cho trẻ quan sát các tranh chuyện, cho trẻ xem qua đĩa hình các câu chuyện. Đồng thời kết hợp tri giác với đàm thoại giữa cô và trẻ, giúp trẻ nhận xét đánh giá nội dung truyện một cách chính xác và nói lên ý tưởng của mình qua sự nhận thức.

     Tôi dạy trẻ kể chuyện theo từng nhóm, theo thời gian thực hiện mooyj tuần hoặc hai tuần, kết hợp lồng ghép các môn học khác, các trò chơi để củng cố và khắc sâu kiến thức, mở roonngj vốn hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ.

     Sau đây là một số cách dạy trẻ sử dụng trực quan.

- Dạy  trẻ sử dụng rối tay: dạy trẻ sủ dụng từng con một, kết hợp với lời nói, ngôn ngữ biểu cảm cùng với cách diễn rối qua cử động các con rối đi lại.

- Dạy trẻ ghép tranh kể chuyện: chọn những tranh mà trẻ thích ghép thành một dải câu chuyện sau đó kể từng tranh kết hợp với lời nói chỉ dẫn thông qua các nhân vật trong tranh.

- Dạy trẻ ghép các nhân vật kể chuyện: chọn những nhân vật mà trẻ thích, sau đó ghép các nhân vật với nhau tạo thành một câu chuyện theo ý tưởng của trẻ.

- Dạy trẻ kể chuyện bằng sa bàn: chọn những  nhân vật mà trẻ thích kết hợp di chuyển các nhân vật đó trên sa bàn. Nói đến đau đưa nhân vật ra đến đó, lời kể đi theo nhân vật sử dụng.

   Qua cách dạy trẻ tôi đã tiến hành tổ chức một giờ hoạt động có chủ đích kể chuyện sáng tạo, chủ điêmt thế giới động vật như sau:

   * Bước 1: Hát bài “ Gà trống méo con và cún con”. Hỏi trẻ trong bài hát có những con vật gì.

   * Bước 2: Nghe cô kể mẫu chuyện sáng tạo của cô, cô sử dụng rối kể 1 lần. Đàm thoại với trẻ về câu chuyện của cô ( tên nhân vật, dặc điểm nhân vật, đặt tên câu chuyện).

    * Bước 3: Trẻ đi chọn đồ dùng trực quan mà trẻ thích. Cô gợi mở ý tưởng cho trẻ bằng cách mượn một con vật mà trẻ đã chọn và kể ngắn gọn  vài câu để trẻ biết  cách kể chuyện sáng  tạo.

   * Bước 4: Trẻ kể chuyện sáng tạo theo nhóm,cá nhân. Cô cho trẻ dánh giá và nhận xét câu chuyện của bạn kể. Theo dõi cách sử dụng đồ dùng trực quan của trẻ để cô góp ý nhận xét.

   Qua cách làm này, bước đầu tôi đã thành công trong việc thực hiện dạy trẻ kể chuyện sáng tạo, giúp trẻ linh hoạt sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp ngôn ngữ nói rõ ràng mạch lạc, có kỹ năng tổng hợp về “ mắt nhìn, miệng nói, tai nghe, tay sử dụng”.

    Sau đây là mootj số câu chuyện của trẻ khi thực hiện kể chuyện sáng tạo.

Câu chuyện “ Con lợn nhựa của tôi” với đồ dùng là một con lợn nhựa được 1 trẻ thể hiện như sau:

+ Chủ nhật tớ được về thăm bà ngoại. Ở nhà bà tớ nuôi rất nhiều lợn, các con lợn rất to và ăn rất nhiều rau với cám. Thấy tớ thích con lợn đó,bà tớ liền mua cho tớ một con lợn, nhưng đó là con lợn nhựa. Con lợn nhựa của tớ nó chẳng ăn được gì mà nó chỉ giúp tớ cất tiền. Đến tết ai mừng tuổi là tớ cho vào con lợn nhựa này để gửi mẹ mau quần áo. Tớ rất yêu quý con lợn nhựa này của tớ.

Câu chuyện “ Bác voi tốt bụng” với đồ dùng từ con gà, con vịt,con voi từ sản phẩm vẽ của trẻ bồi bìa cứng và làm rối tay, câu chuyện được 3 trẻ thể hiện như sau:

+ Bạn vịt bầu ơi có đồ chơi với tớ và gà trống không?

+ Ừ hôm nay trời đẹp chúng mình cùng đi chơi nhé.

+ Chúng minnhf đến vườn hoa kia chơi nhe! ở đó có nhiều đồ chơi thích lắm.

+ Hai bạn gà, vịt mải chơi đến khi trời tối không biết đường về nữa, cả hai cùng khóc hu hu …

+ Lúc đó bác voi xuất hiện và nói đừng khóc nữa lên đây bác đưa về.

+ Hai bạn cùng trèo lên lưng bác voi đưa về, từ đó hai bạn không giám đi chơi xa.

    Ở câu chuyện này ba trẻ sử dụng rối rất tốt. Các cháu đã biết két hợp với nhau sử dụng các nhân vật phù hợp ăn khớp với lời kể. Ngôn ngữ của trẻ được thể hiện một cách tụ nhiên và phong phú.

    Trong quá trình nghiên cứu và tiến hành kể chuyện sáng tạo đến nay ở lớp tôi đa số trẻ đã kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình mà không cần sự gợi ý của cô.Từ những việc làm đó không những trẻ sử dụng thành thạo đồ dùng trực quan về các con vật mà còn biết vận dụng sử dụng đồ dùng trực quan ở các chủ đề khác.

     Thông qua các câu chuyện sáng tạo của trẻ, trẻ sử dụng các ngữ điệu ngắt, nghỉ để truyền đạt thái độ, tình cảm của mình đối với tác phẩm. Trẻ bắt trước giọng kể diễn cảm của cô, trẻ có thể hiểu được một từ dùng với đồ vật này lại có thể vào các đồ vật khác nữa. Từ đó ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh mẽ, vốn từ được làm giàu thêm và qua đó trẻ cảm nhận được sụ phong phú của ngôn ngữ mẹ đẻ.

2.3.3. Biện pháp 3: Lồng ghép các môn học khác khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.

   Với lời kể diễn cảm, hấp dẫn đã làm rung động người nghe,nhưng biết tích hợp các môn học khác thì còn hay hơn vì nó làm thay đổi không khí, làm thay đổi trạng thái khi kể chuyện. Bằng những lời ca, lời đối thoại, những câu đố, những bài đồng dao, ca dao hay một số trò cơi xen lẫn.

    Ví dụ: Bài thơ “ Thỏ bông bị ốm” , “ Ong và bướm”, “ Cá vàng bơi”…hoặc cho trẻ đọc thuộc các câu đố về con chó, con mèo, con lợn,con cá, con gà…hay một số bài đồng dao, ca dao “ Vè chim”, “ Đi cầu đi quán”…

    Âm nhạc là môn bổ trợ cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dễ gây ấn tượng cho người xem,vì thế tôi cho trẻ hát thuộc các bài hát: “Thương con mèo”, “ Một con vịt”, “ Đố biết con gì”, “ trời nắng trời mưa”…giúp trẻ khi kể chuyện về con vật nào trẻ có thể hát về các con vật đó phù hợp bới nội dung câu chuyện.

    Trò chơi là hình thức chuyển tiếp giữa các lần kể hay thay cho phần củng cố câu chuyện mà các tiết dạy thường áp dụng. Tôi cho trẻ chơi một số trò chơi ở trạng động như trò chơi: Mèo và chim sẻ, gà gáy vịt kêu, trời nắng trời mưa, cáo và thỏ…

    Việc tích hợp các môn học khác, các trò chơi vào cho trẻ kể chuyện sáng tạo là việc cung cấp thêm một số kiến thức bổ trợ cho câu chuyện sinh động hơn. Ở lúa tuổi này tâm lay của trẻ thường mau nhớ chóng quên. Vì vậy vào giờ đón trẻ tôi đưa trẻ vào góc văn học để hướng dẫn trẻ kiến thức mới và củng cố kiến thức cũ. Đây lag hình thức cho trẻ trải nghiệm những gì mình có sẵn và học tập ở cô và bạn, trẻ cảm thấy thoải m,ái và tự tin hơn.

   Việc tích hợp các môn học khác cô giáo phải linh hoạt, lựa chọn nội dung câu chuyện, giúp trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất.

2.3.4. Biện pháp 4: Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh.

   Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện pháp không thể thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quyết định trong việc tạo nguồn nhiên liệu của góc văn học để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

   Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực phát triển ngôn ngữ của trẻ, đặc biệt là thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. hàng tháng tuyên truyền với phụ huynh qua các biểu bảng nêu lên nội dung chủ điểm, về các câu chuyện sáng tạo của cô và trẻ. Qua đó phụ huynh thấy được ngôn ngữ của trẻ phát triển như thế nào và có biện pháp kích thích sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại gia đình.

   Ví dụ: Cô trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện sáng tạo trẻ đã kể, yêu cầu phụ huynh về nhà cho trẻ kể lại câu chuyện đó hoặc kích thích trẻ kể các câu chuyện khác. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng.

   Huy động phụ huynh đóng góp tiền ủng hộ tạo góc văn học hoặc thu nhặt những nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm như báo họa mi, vải vun, len vụn, các vỏ hộp, mút xốp…kết hợp trong và ngoài giờ đón trả trẻ để trao đổi với phụ huynh.

   Có thể nói công tác tuyên truyền  với phụ huynh là một việc làm rất quan trọng trong việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

 

2.4. Hiệu quả của vấn đề:

    Sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã thu được một số kết quả sau:

* Về bản thân:

- Tôi đã thấy mình nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp,giọng kể được trau rồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gai vào tiết học.

- Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dậy trẻ kể chuyện sáng tạo, sưu tầm được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài chương trình.

- Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt ở các góc văn học.

- Tôi đã tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để tạo ra nhiều lại rối phong phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dậy trẻ kể chuyện sáng tạo.

  *. Về trẻ:

Nội dung

Trước khi thực hiện

Sau khi thực hiện

Phát âm rõ ràng mạch lạc

55%

95% ( Tăng 45%)

Hứng thú tham gia hoạt động kể chuyện sáng tạo

20%

90% ( Tăng 70%)

Biết thể hiện ngôn ngữ hoàn chỉnh ( kể chuyện sáng tạo)

20%

80% ( Tăng 60%)

Phát âm câu phức

40%

95% (Tăng 55%)

  *. Về đồ dùng trực quan:

- Xây dựng một góc tuyên truyền về các câu truyện sáng tạo của cô của trẻ đa dạng, phong phú.

- Làm 20 bộ tranh chữ to.

- Sưu tầm rất nhiều tranh ảnh theo từng chủ điểm cho trẻ kể chuyện.

- làm 15 con rối dẹt, 20 con rối tay cho trẻ hoạt động ở mỗi chủ điểm.

- Làm 10 con rối tay cho cô hoạt động.

- Có một bảng gài và một bảng dính cho trẻ ghép tranh kể chuyện sáng tạo.

- Một sân khấu rối, sa bàn cho cô và trẻ kể chuyện sáng tạo.

  *.Về phụ huynh:

   - Nhận thức ró được tầm quan trọng của việc dạy trẻ kể cuyện sáng tạo để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

    - Đóng góp kinh phí và nhiều vật liệu để tạo góc văn học co lớp.

3.Kết luận

      Giáo dục trẻ ở độ tuổi mầm non là một việc làm khó, giáo dục trẻ có chất lượng lại càng khó hơn. Là một giáo viên mầm non, tôi hết sức tâm huyết với công việc của mình và cố gắng tìm tòi những giải pháp hữu hiệu để cùng với chị em đồng nghiệp thực hiện tốt chuyên đề. Có thể những giải pháp trên chưa phải là giải pháp có hiệu quả tuyệt đối nhưng đối với bản thân tôi nó đã mang lại kết quả tương đối tốt, nó làm thay đổi chất lượng hoạt động làm quen văn học trong nhà trường. Chất lượng đội ngũ được nâng cao, phụ huynh quan tâm tới việc hết hợp giáo dục con trẻ. Trẻ hứng thú, hoạt bát, nhanh nhẹn, giao tiếp mạnh dạn hơn, sử dụng vốn từ có biểu cảm, tinh tế hơn...

     Từ những biện pháp đã thực hiện tôi đã rút ra một số kinh nghiệm cho bản thân trong hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 - 4 tuổi trong trường mầm non, thông qua các hoạt động dậy trẻ kể chuyện sáng tạo, là một việc làm thiết thực nhất trong chương trình đổi mới hiện nay, nó đóng vai trò rất quan trọng và cần thiết. Hình thành vốn hiểu biết, tính tư duy hoàn thiện ngôn ngữ, cung cấp vốn từ cho trẻ phát huy tính tích cực . Để trẻ kể chuyện sáng tạo một cách linh hoạt nhất giáo viên cần:

Xây dựng môi trường phát triển  ngôn ngữ cho trẻ trong trường mầm non ở mọi lúc mọi nơi và phải lựa chọn các bài câu chuyện phù hợp với nội dung chương trình và lứa tuổi trẻ.Tăng cường đổi  mới hình thức tổ chức,  phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực, độc lập tự chủ của trẻ hình thành ở trẻ phẩm chất tự tin, khi tham gia hoạt động kể chuyện sáng tạo.

     Giáo viên  phải có sự sáng tạo linh hoạt khi dậy trẻ,phải có sự kiên trì rèn luyện giữa cô và trẻ . Cô luôn phải tâm huyết với nghề từ đó say sưa nghiên cứu tìm tòi sáng tạo các biện pháp hay áp dụng vào hoạt động sao cho phù hợp với lứa tuổi mà đảm bảo về yêu cầu về nội dung văn học,… Vì vậy, giáo viên cần nắm vững và linh hoạt trong việc thực hiện phương pháp giáo dục. Tạo môi trường an toàn hấp dẫn mang nội dung giáo dục văn học.

Học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn về hoạt động phát triển ngôn ngữ  có kiến thức tổ chức hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo đạt hiệu quả.

     Có như vậy mới phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện

     Trên đây là một số giải pháp mà bản thân tôi đã cùng với hiệu trưởng áp dụng trong nhà trường và thu được một số thành công nhất định trong quá trình thực hiện chuyên đề. Có thể trong quá trình thực hiện còn thiếu sót kính mong quý cấp bổ sung, góp ý để việc thực hiện chuyên đề của tôi được hoàn thiện hơn.

         Tôi Xin chân thành cảm ơn!

                                                                                        

                                                                                       NGƯỜI VIẾT

 

 

                                                                                          Đỗ Thị Hằng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.Tài liệu tham khảo

[1] Sở giáo dục và đào tạo (2009 - 2010). Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên mầm non.

[2] Bộ giáo dục và đào tạo (2011), Chương trình giáo dục mầm non, NXBGD Việt Nam.

[3] Sở giáo dục và đào tạo (2014-2015), Tài liệu bồi dưỡng cho cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm non.

[4] TS. Trần Thị Ngọc Trâm, TS. Lê Thu Hương, PGS.TS. Lê Thị Ánh Tuyết  ( 2012) Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non, NXBGD Việt Nam.

[5] TS.Lê Thu Hương,TS Phạm Mai Chi, ThS, Bùi Thị Kim tuyến . Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm non theo chủ đề (Theo chương trình giáo dục mầm non mới).Trẻ 3 - 4 Tuổi.NXBGD Việt Nam.

 [6]TS Trần Thị Ngọc Trâm.TS.Lê Thu Hương, PGS. TS Lê Thị Ánh Tuyết. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo nhỡ  (4 - 5Tuổi).NXBGD Việt Nam.

[7]  Kế hoạch năm học 2012 – 2013

[9] Các tài liệu có liên quan

 

 

 

 


Tổng số điểm của bài viết là: 11 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 333
Hôm qua : 563
Tháng 06 : 15.467
Năm 2021 : 251.357
Tài nguyên
Friday, 25/06/2021 - 15:57|